Lidya’nın başkenti Sardes, bir askerin elinden kayan miğfer yüzünden düşmüş. Herodot böyle anlatıyor.5 Yalnız o miğfere gelene kadar arka arkaya birkaç hata daha yapılmış. O yüzden en baştan anlatayım.
Lidya’nın tahtında Kroisos varmış. Bizim Karun diye bildiğimiz o meşhur zengin kral. Doğuda da Persler büyüyormuş.
Kroisos savaşa girmeden önce hangi kâhine güveneceğini bilmek istemiş. Herodot’a göre birkaç kâhine adam gönderip “Kral şu gün ne yapıyor?” diye sordurmuş. O gün de bir tunç kazanda kaplumbağayla kuzu eti pişiriyormuş. Doğru cevabı sadece Delfi’deki kâhin vermiş.1
Kroisos bu sefer şöyle bir soru sordurmuş: Perslerle savaşayım mı? Gelen cevap şöyle olmuş: Perslerin üstüne yürürse büyük bir imparatorluk yıkılacak.2 Kroisos bu cevaptan çok memnun olmuş ve ordusunu toplayıp Kızılırmak’ı geçmiş.3
Kapadokya’da Pers kralı Kiros’la karşılaşmışlar ama savaşta kazanan çıkmamış. Kış ayı yaklaşıyormuş. Kroisos da Persler bu mevsimde peşimden gelmez diye düşünüp Sardes’e geri dönmüş ve paralı askerlerini evlerine göndermiş. Baharda müttefikleriyle birlikte yeniden saldırmayı planlıyormuş kral.3
Kiros ise beklememiş, doğruca Sardes’e yürümüş. Şehrin önündeki ovada Lidya’nın meşhur atlılarının karşısına develeri dizmiş. Herodot’a göre atlar develerin kokusuna dayanamayıp geri kaçmış. Lidyalılar surların arkasına çekilmiş ve kuşatma başlamış.4
Kuşatma 14 gün sürmüş. Kiros surlara ilk çıkana ödül vereceğini duyurmuş ama kimse başaramamış. Sardes’in akropolünün Bozdağ’a bakan tarafı dimdik bir uçurummuş. Oradan kimse çıkamaz diye o tarafa nöbetçi bile koymamışlar.5
Bir gün bir Lidyalı askerin miğferi oradan aşağı yuvarlanmış. Asker de uçurumdan aşağı inip miğferini almış ve geri tırmanmış.5
Bunu karşıdan Hyroiades adında bir Pers askeri izlemiş. Ertesi gün aynı yoldan kendisi tırmanmış. Arkasından da başka Pers askerleri gelmiş. Sardes böyle alınmış ve yağmalanmış.5
Sardes bugün Manisa’nın Salihli ilçesinde, Sart’ta. Akropolün Bozdağ’a bakan o dik yamacı da hâlâ görülebiliyor.6
Kâhin de yanılmamış aslına bakarsanız. Sonuçta büyük bir imparatorluk yıkılmış.
