Aydın’da bulunan Seikilos Yazıtı’nı anlatmıştım. Notalarıyla birlikte günümüze eksiksiz kalmış en eski şarkı.1 Bu videomun bu kadar etkileşim alacağını tahmin etmemiştim. Etkileşimin nedeni de yorumlarınızda belirttiğiniz gibi, bu sütunun neden ülkemizde değil de Kopenhag’da bir müzede durduğuydu.1 Haklısınız ama bu hikâye bu videonun konusu değil.
Bir de “en eski nota Ugarit’te bulundu, 3400 yıllık” diyerek bana kızanlar vardı. Doğru, Ugarit tabletleri daha eski ama videoyu dikkatle izlemedikleri için tekrar anlatayım. Bu tabletler parça parça kalmış, çoğu yeri de silik. Uzmanlar hâlâ nasıl çalınacağı konusunda anlaşabilmiş değil.2 O yüzden eksiksiz kalan en eski şarkı denince Seikilos tahtını koruyor. Videoda da bundan bahsetmiştik.
En eski şarkıyı anlattık ama iş çalgılara gelince tarihler çok daha geriye gidiyor. Tahtımızı da Almanya’ya kaptırıyoruz. Almanya’nın güneyinde Hohle Fels diye bir mağara var.3 2008’de burada kazı yapan ekip toprağın içinden 12 parça kemik çıkarmış. Birleştirince bir bakmışlar, flüt.4
Kızıl akbabanın kanat kemiğinden yapılmış bu flüt. Kuş kemiklerinin içi boş olur, uçarken hafif olsunlar diye. Flütün gövdesi de o boşluk olmuş. Boyu bir karış, kalınlığı da bir kalem kadar. Üstüne 5 tane parmak deliği açmışlar, üflenen ucunu da V şeklinde oymuşlar.4
Aynı mağarada mamut dişinden flüt parçaları da çıkmış. Onun işi çok daha zormuş tabii, fil dişinin içi dolu çünkü. Dişi boydan ikiye ayırıp içini oyuyorlar. Sonra hava kaçırmayacak şekilde tekrar birleştiriyorlarmış. Hem de taş aletlerle.4
Yaşı için en güvenli rakam en az 35 bin yıl. Kazıyı yöneten Nicholas Conard 40 bine çok yakın olduğunu söylüyor.4 Yakındaki başka bir mağarada bulunan flütlerde 42 ila 43 bin yıl arası çıkmış.5
Bir de şöyle bir detay var. Aynı mağarada, flütten birkaç hafta önce mamut dişinden bir kadın heykelciği bulunmuş. İkisinin arasında 70 santim var sadece.6 İnsanı tasvir eden bilinen en eski heykel de o.6
Flüt bugün heykelcikle birlikte Blaubeuren’deki müzede sergileniyor.7 Ne tesadüftür ki bu sefer en azından bulunduğu ülkede duruyor.
